بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
146
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
با يك بررسى كلى در قرآن ، آيات فراوانى موارد دو لفظ « طيب » ( 49 مورد ) و طهر ( 31 مورد ) « 1 » با اشتقاقهاى مختلف آنها كه هر مورد آن به نحوى در زندگى انسان نمود مىيابد خود مىتواند به روشنى اهميت پاكى و پاكيزگى را به عنوان يك عامل موافق با فطرت سالم گويا شود و در تأمين نيازهاى دين و دنياى انسان و حفظ سلامتش كارساز گردد به نحوى كه مىبينيم در ديدگاه قرآن اهميت پاكى چنان است كه به غير از پاكيزگان ، لمس و دست زدن به كلام الهى براى كسى جايز نبوده و ناپاكان از اين كار نهى شدهاند : لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ « 2 » و در زمينههاى مختلف زندگى نيز يكى از ويژگىهاى اصلى گزينش غذا لباس و مسكن كه مورد توجه قرآن قرار گرفته پاكى و نظافت است : همان گونه كه خداوند از همان آغاز بعثت ، رسول اكرمش را پس از فراخوانى به تكبير مقاوم ربوبى با بيان : وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ * وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ « 3 » به پاكيزه بودن لباسش امر و از ناپاكىها ظاهرى و باطنى او را نهى فرموده است تا موجود مقدسش از هر نظر براى مردم اسوه حسنه باشد . در همين راستا نيز مىبينيم كه قرآن مقدمه اداى فريضه نماز قرار گرفتن در برابر خداوند و سخن گفتن و نيايش او را منوط به داشتن وضو ، غسل يا تيمم كرده است كه اين خود به روشنى مىتواند نقشى مؤثر در امر تامين نظافت و بهداشت فردى انسان داشته و علاوه بر جنبه عبادى و معنويش در حفظ سلامت او نيز كارساز باشد . همان گونه كه در انتهاى آيه يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ « 4 » ، مردم را متوجه نتيجه و هدف آن كرده و فرموده است : يعنى خداوند
--> ( 1 ) . راغب اصفهانى ، مفردات ، پايگاه علمى دانشگاه قم ( 2 ) . واقعه ( 56 ) ، آيه 79 ( 3 ) . مدثر ( 74 ) ، آيات 4 و 5 ( 4 ) . مائده ( 5 ) ، آيه 6